TEKNİK ANALİZ

Teknik analiz fiyat tahminlemede kullanılan bir başka yöntemdir. Gelecekteki fiyat hareketlerinin tahminlenmesi için geçmiş fiyat ve piyasa hareketleri gözlemlenir. Teknik analiz, gelecekteki piyasa hareketlerinin tahmini için piyasanın grafik, fiyat trendleri ve hacim verileri göz önünde tutularak incelenmesi işlemidir.

Teknik analizci sadece piyasa verileri ya da fiyat hareketlerine odaklanır. Gerçek teknisyen tüm temel verilerin zaten fiyatlar içerisinde yansıtıldığı varsayımı ile çalışır ve bu yüzden de sadece piyasa hareketleri üzerinde yoğunlaşır. Temel analizciden farklı olarak, geçmişteki belirgin fiyat hareketlerinden yola çıkarak gelecekteki olası hareketleri tahminlemeye çalışır.

Grafikler teknik analizcinin en temel yardımcısıdır. En çok kullanılan grafik çeşidi çubuk grafiktir. Her bir çubuk önceden belirlenmiş bir zaman aralığı için (genellikle günlük) en yüksek ve en düşük fiyat arasında yükselen dikey bir çizgiden oluşur.

Aşağıda hareketli piyasa koşullarında trendlerin ve tekrar tekrar meydana gelen fiyat hareketlerinin belirlenmesinde sıklıkla kullanılan teknik analiz araçlarına bir giriş bulacaksınız.

GRAFİKLER

En çok kullanılan üç çeşit grafik bulunmaktadır:

Çizgisel Grafik: Çizgisel grafik, belli bir kur için geçmişteki fiyat hareketlerinin zaman içerisindeki değişimini grafiksel şekilde gösterimidir. Grafik günlük kapanış fiyatlarının birleştirilmesi ile oluşur.

Çubuk Grafik: Çubuk Grafik, belli bir kur performansının istenilen zaman aralığında (örneğin her 30 dk) dikeysel çubuklar yardımı ile gösterilmesidir. Her çubukta o zaman aralığı için; açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük (AKYD) fiyatların belirtildiği dört ayrı bilgi bulunmaktadır.

Mum Grafiği: Mum grafiği bar grafiğinin bir benzeri olup aradaki fark AKYD fiyatlarının her iki uçta bulunan fitiller yardımı ile belirtilmesidir. Açılış fiyatı kapanış fiyatından yüksek ise mum koyu renkli, eğer düşük ise içi boş şekilde belirtilir.

DESTEK VE DİRENÇ SEVİYELERİ

Teknik analizcinin dikkate aldığı bir diğer nokta ise destek ve direnç seviyeleridir. Bunun altında yatan düşünce ise piyasanın destek seviyesinin üzerinde ve direnç seviyesinin altında işlem görmeye çalışacağıdır. Destek seviyesi, piyasanın o fiyat düzeyinin altına inmesi için zorlanacağı bir seviyeyi belirtmektedir. Eğer fiyat belli bir seviyeyi birden çok kez deneyerek aşağı iniş göstermemiş ise o seviyeye yatay bir çizgi yerleştirilerek destek seviyesi belirtilir.

Direnç seviyesi ise piyasanın belli bir fiyat düzeyini aşması için zorlanacağı bir seviyeyi belirtmektedir. Eğer fiyat belli bir seviyeyi birden çok kez deneyerek yukarı çıkış göstermemiş ise o seviyeye yatay bir çizgi yerleştirilerek direnç seviyesi belirtilir.

Eğer direnç ya da destek seviyeleri kırılır ise fiyatların o yönü takip edeceği beklenir. Bu seviyeler grafiklerin incelenmesi ve geçmişteki kırılamayan destek ve direnç seviyelerinin göz önüne alınması ile belirlenir.

HAREKETLİ ORTALAMALAR

Hareketli ortalamalar fiyat trendlerinin takibi için kullanılan bir başka yöntemdir. Hareketli ortalamalar basit olarak geçmişteki fiyatların bir ortalamasıdır. 10 günlük hareketli ortalamalar, son 10 gün içerisindeki kapanış fiyatlarının toplanması ve 10’a bölünmesi ile hesaplanır. Bir diğer gün en eski fiyat ortalamadan çıkartılır ve yeni günün kapanış fiyatı ortalamada göz önünde bulundurulur. Böylelikle ortalama hareket eder.

Hareketli ortalamalar, piyasaya giriş ve çıkışların belirlenmesi açısından daha ziyade mekanik bir yaklaşımdır. Piyasa giriş ve çıkış seviyelerinin belirlenmesi için, hareketli ortalamalar genellikle çubuk grafikler üzerine eklenir. Eğer piyasa hareketli ortalamaların üzerinde kapanırsa, bu genellikle alış sinyali olarak algılanır. Piyasa eğer hareketli ortalamaların altında kapanırsa, aynı yaklaşımla bu da satış sinyali olarak kabul edilir. Bazı işlemciler ise alım ya da satım sinyali olarak algılanabilmesi için hareketli ortalamalar çizgisinin yön değiştirmesini beklemektedirler.

Hareketli ortalamalar çizgisinin hassaslığı ve alım satım sinyallerinin sayısı seçilen zaman aralığına bağlıdır. 5 günlük bir hareketli ortalamalar çizgisi 20 günlük olandan daha hassas olacak ve daha fazla alım satım sinyali verecektir. Eğer ortalama çok hassas ise işlemciler kendilerini çok fazla sayıda işlem yaparken bulabilirler. Diğer taraftan, eğer ortalama yeteri kadar hassas değil ise, işlemciler alım satım sinyallerini çok geç farkedeceklerinden bazı fırsatları kaçırma riski ile karşı karşıya kalacaklardır.

Genellikle, hareketli ortalamalar düzgün şekilde kullanılırlarsa teknik işlemciler açısından değerli araçlardır.

TREND ÇİZGİSİ

Trend çizgisi, trendlerin belirlenmesine yardımcı olmakla beraber aynı zamanda da potansiyel destek ve direnç alanlarıdır. Trend çizgisi, işlem yapılmakta olan enstrümanın fiyat akışı içerisinde en azından iki tepe ya da alt noktayı birleştiren düz bir çizgidir. Bu iki nokta arasındaki hiçbir fiyat trend çizgisini kırmamalıdır. Bu şekilde bir trend çizgisi, fiyatların bu tepe ya da en alt noktalarından geri döndüğü ve kıramadığı direnç ve destek alanlarını belirler. Trend çizgileri uzadıkça daha güvenilir hale gelirler, özellikle fiyatların birçok kez trend çizgisine değip ancak geri geldikleri durumlarda.

Uzun zamanlı bir trend çizgisinin kırılması durumunda ters yönlü bir trendin oluşma olasılığı olduğu anlamına gelmektedir. Yine de böyle bir durumun oluşacağının garantisi yoktur. Trend yönünün değişeceğine dair tüm göstergeler belirse dahi, gelecekteki fiyatların hangi seviyeye gelebileceğinin belirlenmesinde kullanılan hiçbir metod yoktur.

İKİLİ (ÜÇLÜ) DİP VE İKİLİ (ÜÇLÜ) TEPE OLUŞUMLARI

Piyasa eğer daha önceden oluşmuş güçlü bir fiyat hareketinin en alt limitini test ediyorsa, genellikle bu en alt fiyattan destek bulur. Eğer bu en alt limit aşılmaz ise ikili dip oluşumu gözlemlenir ve bu gelecekte daha yüksek seviyelere bir hareketin göstergesi olabilir. Aynı şekilde, en alt limitin üç kez test edilmesi ile oluşan üç dip oluşumundan da söz edebiliriz. Tam tersi şekilde, eğer piyasa iki ya da üç kez uzun süreli bir fiyat akışı içerisinde oluşan en üst noktadan geri gelir ise bu ikili ya da üçlü tepe oluşumu gözlemlenir ve bu gelecekte belirgin fiyat düşüşlerinin göstergesi olabilir.

İkili ya da üçlü dip oluşumları, “sell-stop” bekleyen emirleri için çok uygun seviyelerdir. Sell-stop bekleyen emirler bu en alt seviyedeki fiyatın hemen altına yerleştirilirler. Aynı şekilde, ikili ya da üçlü tepe oluşumları da ”buy-stop” bekleyen emirleri için çok uygun seviyelerdir. Buy-stop emirleri de en tepe fiyatın hemen üstüne yerleştirilirler.

TEKRARLAMALAR

Piyasa hızlı bir şekilde belli bir yönde hareket ediyorsa, bazen işlemciler kârlarını realize ettiklerinde piyasa geri çekilebilir. Bu olaya tekrarlama, başladığı fiyata geri dönme de denilmektedir ve genellikle işlemciler için piyasa kendini tekrarlamadan önce tekrar pozisyon almak için uygun seviyeler yaratır.

Tekrarlamalar genellikle aynı boyutlardadırlar, %50 ve %38.1 oranları (Fibonaccio Oranları) işlemciler arasında en çok rağbet gören oranlardır.