FOREKSE GİRİŞ
Kısaca forex uluslararası bankalar ağı üzerinden döviz piyasasında arbitraj işlemleri yapmaktır.Dövizi serbest piyasadan
döviz bürolarından alıp satmaktan mantık olarak bir farkı yoktur.Yalnız anlık tek tıkla pozisyon alabilme kaldıraç özelliği çok sayıda
paritede işlem imkanları teknik analiz araçları kullanılabilmesi ev işyeri veya istenilen herhangi bir yerden internet hatta cep telefonu
üzerinden emirlerin gerçekleştirilme imkanı gibi kolaylıkları nedeniyle klasik yollarla bu işi yapmaya göre zaman emek ve para açısıdan çok daha
kolay çabuk ve karlıdır.
İşleyiş mantığı döviz ikilileri arasında düşükten alıp yüksekten satmak veya tam tersi yüksekten satıp düşükten alarak aradaki farktan
kar sağlamaktır.İyi bir alt yapı temel teknik analiz metodları öğrenilip kullanıldığında makul riskler almak kaydıyla kar olasılığı
yüksek bir iştir.Fakat her işte olduğu gibi bilgisizce ve maceraperest yaklaşımlarla içine girildiğinde sermayenin kısa sürede tüketilmeside mümkündür.
Forex piyasası hakkında gerekli olan en önemli bilgileri sitemiz içerisindeki ilgili linklerde bulabilirsiniz.Canlı chat servisimizden
ihitiyaç duyduğunuzda bağlanıp yardım alabilirsiniz.
DÖVİZ DEĞİŞİM ORANLARININ TANIMI
Döviz değişim oranı, iki para birimi arasındaki nispi değer
olarak tanımlanabilir. Bir diğer değişle, bir para biriminden bir birim alım ya
da satım yapabilmek için diğer para biriminden gerekli olan miktardır. EUR/USD =
1.3250 demek, 1 avro karşılığında 1.3250 ABD doları değiş tokuşu yapılabilir
demektir.
Bunun tam zıttı bir eşleme de yapılabilir. Bu durumda 1 ABD
dolarının karşılık geldiği diğer bir para biriminden söz edilmektedir. Örneğin;
USD/JPY = 103.00 demek, 1 ABD doları karşılığında 103.00 Japon Yeni alınabilir
demektir.
Çapraz kur ise içinde ABD dolarının bulunmadığı diğer döviz
oranlarını temsil eder. EUR/JPY = 136.50 demek, 1 Avro karşılığında 136.50 Japon
Yeni değiş tokuş edilebilir demektir.
DEĞİŞİK FOREKS SİSTEMLERİ
Esnek Döviz Oranlı Sistem
Bu sistemde, parasal otorite – merkez bankası – döviz
oranlarını arz ve talebe göre ayarlamaktadır.
Sabit Döviz Oranlı Sistem
Bu sistemde, para birimleri yukarı aşağı hareket etmezler.
Bunun yerine, kendi aralarında belli bir orana sabitlenmişlerdir. Bunun
yapılabilmesi için merkez bankasının hem yerli hem de yabancı para birimlerinden
geniş bir rezerve sahip olması gerekmektedir. Ne zaman piyasada yabancı para
biriminin fiyatında yükselmeye bir eğilim varsa, merkez bankasının fiyatın
artmasını engelleyecek miktarda bu para biriminden satış yapması gerekmektedir.
Buna karşılık, eğer yabancı para biriminin fiyatında bir düşüş gözlemleniyorsa,
merkez bankası bu düşüşü engelleyecek miktarda alım yapmalıdır. Bu nedenle;
sabit döviz oranlı bir sistemde, merkez bankası yerli para birimini diğer
dövizler karşılığında sabit bir orandan alıp satmaya hazır olmalıdır.
TEZGAH ÜSTÜ PİYASA
Foreks piyasasi günlük ortalama 2 trilyon ABD doları
(2,000,000,000,000) işlem hacmi ile dünyanın en büyük finansal piyasasıdır.
Foreks piyasası değişik para birimlerinin alım ve satımının
yapıldığı arenadır. Dünyanın değişik noktalarından yatırımcılar, piyasa haber ve
olayları ya da piyasa spekülasyonları sonucu oluşan fiyat değişimleri sayesinde
kazanç elde etmek amacı ile değişik para birimlerinin bir diğer para birimi
karşılığında alım ve satımını yaparlar.
Foreks piyasasi bir tezgah üstü piyasadır. Bunun anlamı;
işlemlerin eşlendiği fiziksel bir merkezin ya da merkezi değişim saatlerinin
olmadığıdır. Bunun yerine piyasa, bankalar, değişik kuruluşlar ve bireyler arası
işlem gören elektronik bir işlem ağı sayesinde 24 saat faaliyet gösterir.
Foreks işlemcileri sürekli olarak birbirleri arasında fiyatlar
üzerinde anlaşmaya çalışırlar ve bunun sonucunda oluşan alım/satım fiyatları
bilgisayarlar sayesinde resmi fiyat ekranlarında gösterilirler. Bankalar
arasında fiyatlandırılan döviz oranları Inter-bank oranları olarak
adlandırılmaktadırlar.
FOREKS PİYASANIN DEĞİŞİK KATILIMCILARI
Aşağıda Foreks piyasanın değişik katılımcılarını hiyerarşik
olarak sıraladık:
- Inter-bank piyasa hesapları Foreks piyasadaki en büyük paya sahiptirler.
En büyük bankalar Inter-bank brokerlar aracılığı ya da Reuters gibi elektronik
broker sistemleri aracılığı ile işlem yaparlar. Bu bankalar, hem müşterilerine
sundukları bir hizmet sonucu ya da kendi çıkarları doğrultusunda işlem
yapmaktadırlar.
- Merkez bankaları kendi ülkelerinin para stoklarını kontrol ederler ve
finansal dengeyi korumak ya da etkilemek için hareket ederler.
- Uluslararası kuruluşlar da büyük miktarlarda işlem yaptıkları için Foreks
piyasasının önemli oyuncularındandır.
- Yurt dışındaki hizmet ve mallardan yararlanmak için paralarını ziyaret
ettikleri ülke parası ile değiştiren birçok yolcu.
- Yatırımcılar ve spekülatörler gün geçtikçe Foreks piyasasındaki
olanaklardan haberdar olmaktadırlar.
DÖVİZ DEĞİŞİM ARALIKLARI (SPREAD)
Foreks piyasasındaki değişim oranları alış/satış oranları
olarak belirlenmektedir. Alış fiyatı ile satış fiyatı arasındaki fark “aralık –
spread” olarak isimlendirilir. Örneğin, GBP/USD = 1.8281/84 şu anlama
gelmektedir: GBP’nin satış fiyatı 1.8281 ABD doları ve alış fiyatı da 1.8284 ABD
dolarıdır, yani spread 3 pip’ tir.
Değişik döviz kur spreadleri arasında güçlü ya da zayıf kur
olmasına ya da geçmiş ve beklenen hareketliliğine bağlı olarak spread
farklılıkları gözlemlenebilmektedir.
FOREKS İŞLEMLERİ YAPMAK İÇİN DEĞİŞİK YOLLAR
- Spot piyasa
- Vadeli Piyasalar
- Opsiyonlar
- Spread betting
SPOT FOREKS VE VADELİ PİYASALAR KARŞILAŞTIRMASI
İşlemcilerin vadeli piyasalardan spot forekse her geçen gün
artan bir eğilimi söz konusudur. Bunun birkaç sebebi bulunmaktadır. İlk olarak,
spot Foreks vadeli piyasalara nazaran daha iyi bir likidite ve genel olarak daha
düşük işlem maliyeti sunmaktadır. Buna ek olarak, spot Forekste hizmet veren
banka ve brokerlar 24 saat fiyat hizmeti sunmaktadırlar. Ayrıca, spot Foreks
işlemcileri, vadeli piyasalarda olduğu gibi işlemci üzerine yüklenen yüksek
komisyonlar şeklindeki değişim ve NFA “National Futures Association”
ücretlerinden muhaftırlar.
Spot foreks işlemlerinin mekanizması vadeli piyasa işlem
mekanizmasına benzerlik göstermektedir. Ancak, en önemli fark kurların
fiyatlandırılmasıdır. Vadeli piyasalarda bir para birimi her zaman ABD dolarına
karşılık gelecek şekilde fiyatlandırılır. Spot Forekste ise bazı para birimleri
ABD dolarına karşılık gelecek şekilde fiyatlandırılırlarken bazı diğerleri de
ABD dolarının o para birimine karşılık geleceği şekilde
fiyatlandırılmaktadırlar. Örneğin EUR/USD aynı vadeli piyasalardaki gibi
fiyatlandırılmaktadır. Bunun anlamı vadeli piyasadaki Avro fiyatı yükseldikçe
EUR/USD da yükselecektir.
Buna karşılık, spot Foreks’te Japon Yeni ABD dolarına karşılık
gelecek şekilde fiyatlandırılmaktadır. Vadeli piyasalarda ise bunun tam
tersidir. Bu nedenle; vadeli piyasalarda Japon Yeni yükselirse, USD/JPY
düşecektir.
Spot Foreks’te yön göz önüne alındığında her zaman için ilk
para birimi fiyatlandırılır. Örneğin, EUR/USD için “EUR” ve USD/JPY için “USD”
para birimleri fiyatlandırılmaktadır. Asağıdaki çizelgede vadeli piyasalara
paralel ve zıt yönlerde hareket eden spot para birimlerini bulabilirsiniz:
|
Foreks Sembolü |
Para İkilisi |
Vadeli Piyasa Sembolü |
Yönsel İlişki |
|
GBPUSD |
İngiliz Sterlini / ABD Doları |
BP |
Paralel |
|
EURUSD |
Avro / ABD Doları |
EU |
Paralel |
|
USDJPY |
ABD Doları / Japon Yeni |
JY |
Ters |
|
USDCHF |
ABD Doları / İsviçre Frangı |
SF |
Ters |
|
USDCAD |
ABD Doları / Kanada Doları |
CD |
Ters |
|
AUDUSD |
Avustralya Doları / ABD Doları |
AD |
Paralel |
|
NZDUSD |
Yeni Zellanda Doları / ABD Doları |
ND |
Paralel |
FOREKSTE İŞLEM YAPMANIN YARARLARI
Foreks şu anda en çok tanınan ve en hızlı büyüyen işlem yapma
metodlarından biridir. Aktif ticaret söz konusu olduğunda, akla ilk gelen
dövizler ve Foreks’tir.
Aşağıda dövizlerle işlem yapmanın getirdiği yararlardan
bazılarını bulacaksınız:
24 saatlik piyasa
Foreks piyasası birbiri ardına açılan Avrupa, Asya ve Amerika
Birleşik Devletleri piyasaları sayesinde 24 saat aktiftir ve işlem odası 3
vardiya şeklinde çalışmaktadır. İşlemciler çalıştıkları brokerlarla kâr al ve
zararı durdur emirleri ile işlemlerini bir sonraki güne aktarma şansına
sahiptirler. Foreks piyasası Pazar günü saat 23:00’ ten (OAZD) Pazar günü
saat 23:00’e (OAZD) kadar açıktır. Bu sayede işlemciler piyasa haberlerine
anında tepki verebilmekte ve kendi işlem saatlerini kendileri
belirleyebilmektedirler.
Likidite
Foreks son otuz yılda giderek tanınmaya başlamıştır.Ortalama
günlük 1,5 trilyon hacim ile diğer tüm vadeli piyasaların toplamından 46 kat
daha büyüktür ve bu nedenle de dünyanın en likid piyasasıdır.
Geçmişte Foreks, büyük oranla merkez bankaları ve diğer
kurumsal işlemciler ile sınırlıydı. Ancak son birkaç yılda teknolojik gelişmeler
ve çevrimiçi işlem platformlarındaki ilerlemeler küçük yatırımcıların da bu
piyasanın sunduğu yararlardan faydalanmasını sağlamışlardır.
Kaldıraç
Dövizler ile işlem yapabilmek için gerekli olan marj oranları
genel olarak diğer işlem çeşitleri için gerekli olan marj oranlarından daha
yüksektirler. Bunun başlıca sebebi piyasadaki yüksek likiditedir. Marjlar ile
işlem yapma Foreks işlemcilerine yaptıkları yatırımdan daha büyük oranlarda
işlem yapabilme olanağını sunmaktadır. Örneğin; 20:1’lik bir marj oranı ve
10,000 ABD dolarlık bir yatırım ile bir işlemci, 200,000 ABD dolarlık işlem
yapabilmektedir. Büyük hacimli işlem yapabilme özelliği, yatırımcıların küçük
fiyat oynamalarından dahi yarar sağlamalarına olanak vermektedir.
Düşük spreadler
Para birimleri arasında alım satım yapma işlemleri için
sunulan spreadler hisse senedi piyasasında sunulan spreadlerden çok daha
düşüktür. Geçmişe bakıldığında 2 piplik dar spreadler 1 milyonluk ya da daha
üstü işlemler için sunulmaktayken, günümüzde bu spreadler küçük hacimlerde işlem
yapan yatırımcılara dahi sunulmaktadır.
Sıfır komisyon ya da sıfır işlem maliyeti
Para birimleri ile yapılan işlemlerde tipik olarak hiçbir
komisyon ya da spreadler dışında hiçbir maliyet yoktur. Ancak hisse senedi
piyasasında spreadler haricinde, komisyonlar 8 ile 70 ABD doları arasında hatta
daha yüksek olabilmektedir.
Piyasa yönünden bağımsız potansiyel kâr
Açık bir pozisyona sahip olan yatırımcı, bir para biriminden
uzun ve bir diğerinden kısa gitmiş olarak tabir edilir. Eğer işlemci bir para
biriminin değer kaybedeceğini tahmin ediyorsa, o birimden satış yapar ve bir
diğerinden alım yapar. Para birimleri piyasasında, satış yapmak ya da kısa
pozisyon açmak, yapılan işlemin tamamlanması açısından bir gerekliliktir.
Potansiyel kâr,işlemcinin alım ya da satım yapmasından veya piyasanın yukarı ya
da aşağı haraketinden bağımsızdır. ABD hisse senedi piyasasında, kısa-satış
yapmak daha nadir görülmekte ve değişik piyasa düzenlemeleri ve kuralları
yüzünden işlem yapmak daha zor olmaktadır. Bu nedenden dolayı piyasa aşağı yönde
hareket ettiğinde kâr elde etmek daha zor olmaktadır.
Piyasa bilgilerine eşit düzeyde erişim
Deneyimli işlemci ve analizciler bireysel işlemcilere nazaran
kazanç tahminleri, basın haberleri gibi tüzel piyasa bilgilerine daha hızlı
erişim olanağına sahiptirler. Bu, ilgili haber ve bilgilerin herkes tarafından
eşit erişime sahip olunduğu ve bu şekilde tüm yatırımcıların piyasayı
hareketlendiren haberler esnasında kendilerine avantaj sağlayacak pozisyonlar
almalarına olanak sağlayan foreks piyasası ile tam bir tezat oluşturmaktadır.
Sınırlama Olmaması
Foreks piyasasında hiçbir sınırlama bulunmamakta ve çok düşük
hesap bakiyeleri ile işlem yapabilme olanağı bulunmaktadır. Bu, işlemcilerin her
türlü piyasa koşulunda kâr olasılıklarını değerlendirebilme olanağına sahip
oldukları anlamına gelmektedir.